Ultimatum Game

Een deelnemer stelt een verdeling van een geldbedrag voor. De ander kan die aanvaarden of weigeren, waarna beiden niets krijgen. Zeer lage aanbiedingen worden in experimenten regelmatig geweigerd, ook al loopt de ontvanger daardoor een positief bedrag mis.

Het paradigma is zeer mature, met culturele en contextuele variatie. Geen enkel fairness-mechanisme verklaart alle rejection behaviour.

Costly veto power gecombineerd met social preferences, expectations en norm enforcement kan unequal offers disciplineren.

Te onderzoeken AI-toepassing: het kan voor de aanvaarding uitmaken of een aanbod aan een mens of algoritme wordt toegeschreven, hoeveel handelingsvrijheid men daaraan toekent en of de reactie gevolgen heeft voor training. Het onderliggende mechanisme rond eerlijkheid bestond al vóór AI.

Voorgestelde toets, nog niet uitgevoerd: Houd allocation constant en varieer agency (mens/AI), beneficiary en of rejection als training signal voor AI wordt geframed. Meet acceptance, fairness en legitimacy.

Waargenomen weigeringen leveren geen volledige theorie over rechtvaardigheid, maar geven wel informatie over ervaren legitimiteit en aanvaarding.

Verwerping betekent dat geen van beiden iets uit de te verdelen som ontvangt. Waargenomen afwijzing kan meerdere motieven hebben en bewijst geen universele norm van rechtvaardigheid.

Güth, Schmittberger & Schwarze (1982), An experimental analysis of ultimatum bargaining — Journal of Economic Behavior & Organization 3:367–388

Henrich et al. (2005), Economic man in cross-cultural perspective: Behavioral experiments in 15 small-scale societies — Author manuscript pp.5–6 game/payoffs; pp.14–17 cross-cultural results and Table 2

De volledige tekst van Güth et al. (1982) was niet beschikbaar voor deze bespreking. Henrich et al. (2005, auteursmanuscript pp. 5–6 en 14–17) dient als aanvullende primaire studie over spelregels en culturele verschillen. De voorgestelde AI-toepassing is nog niet onafhankelijk getest.