Lezen, vergelijken, kritisch bevragen

Kennis om op voort te bouwen.

Onderzoek, normen en praktijkbronnen over kennis, menselijk oordeel en AI. Met bij elke bron de relevantie én de grenzen van wat je eruit kunt afleiden.

60 bronnen · 11 onderwerpen · EN / NL

Vijf plekken om te beginnen

Een korte route: begrijp het voorstel, vergelijk met bestaande praktijk en toets de claims.

  1. Begrijp het voorstelArtiProof · whitepaper 1.2
  2. Vergelijk bestaande praktijkISO 30401 · kennismanagement
  3. Onderzoek menselijk oordeelBainbridge · Ironies of Automation
  4. Volg de herkomstW3C · PROV-O
  5. Maak claims toetsbaarCOS · Registered Reports

ArtiProof · AP-WP-01 / 02 / 03 / 04 / 05

Onze whitepapers

Vijf whitepapers, met versies en directe PDF-links. De sector- en maatschappijpaper zijn beschikbaar in het Nederlands en Engels. Eigen onderzoeksvoorstellen zijn herkenbaar als ArtiProof-materiaal.

Bekijk de vijf whitepapers →Alle publicaties en eerdere editiesVan de algemene whitepaper is NL 1.1 een eerdere editie; de nieuwe sector- en maatschappijpaper hebben elk een Nederlandse en Engelse versie 1.0.

Verken de bibliotheek

Wis filters

60 bronnen

Eigen whitepaperStartroute

Keeping Organisational Knowledge Dependable in the Age of AI

ArtiProof / KopKen VZW · 2026 · EN · 1.2 EN

De actuele Engelse introductie tot Source, Craft en Generated Knowledge en de vijf assurance-eigenschappen.

Waarom deze bron?

Begin bij het onderzoeksvoorstel en vergelijk het vervolgens met bestaande benaderingen en kritische bronnen.

Wat je moet meewegen

Informatieve ArtiProof-publicatie. Research-ready, niet breed onafhankelijk gevalideerd; eerste onafhankelijke replicatie nog in afwachting.

Eigen onderzoeksvoorstel

Link gecontroleerd ·

Eigen whitepaper

ArtiProof and ISO 30401 — From Knowledge Management to Knowledge-Fitness Review

ArtiProof / KopKen VZW · 2026 · EN · 1.1 EN

Een voorgestelde review van specifieke kennisafhankelijkheden binnen bestaand kennismanagement.

Waarom deze bron?

Lees naast ISO 30401 en toets de meerwaarde tegenover goed kennismanagement en gewone collegiale review.

Wat je moet meewegen

Informatieve ArtiProof-publicatie. Research-ready, niet breed onafhankelijk gevalideerd; eerste onafhankelijke replicatie nog in afwachting. Geen ISO-erkenning of route naar conformiteit.

Eigen whitepaper

ArtiProof and DORA — The Knowledge Behind Digital Operational Resilience

ArtiProof / KopKen VZW · 2026 · EN · 1.1 EN

Een voorgestelde kennisreview voor herstel, leverancierswissels en AI-ondersteund operationeel werk.

Waarom deze bron?

Verbindt operationele weerbaarheid met het begrip dat nodig is om belangrijke herstelbeslissingen te onderbouwen.

Wat je moet meewegen

Informatieve ArtiProof-publicatie. Research-ready, niet breed onafhankelijk gevalideerd; eerste onafhankelijke replicatie nog in afwachting. Geen juridisch advies, nalevingsbeoordeling of herstelgarantie.

Eigen onderzoeksvoorstel

Link gecontroleerd ·

Eigen whitepaper

Wie kan het morgen nog? Kennis en vakmanschap in de sector

ArtiProof / KopKen VZW · 2026 · EN / NL · 1.0 · EN / NL

Onderzoekt hoe een sector de kennis en het vakmanschap kan behouden om te blijven handelen wanneer mensen, leveranciers en technologie veranderen.

Waarom deze bron?

Maakt kennisafhankelijkheden tussen organisaties zichtbaar: wie kan een belangrijke bekwaamheid begrijpen, overdragen en herstellen?

Wat je moet meewegen

Conceptuele whitepaper, versie 1.0. De voorgestelde toepassingen moeten nog worden getoetst; publicatie bewijst geen onafhankelijke validatie.

Eigen whitepaper

Kennisautonomie in de samenleving

ArtiProof / KopKen VZW · 2026 · EN / NL · 1.0 · EN / NL

Verkent of een samenleving voldoende begrip en praktische bekwaamheid behoudt om belangrijke functies te vervullen wanneer afhankelijkheden veranderen.

Waarom deze bron?

Verbindt kennisautonomie met verantwoord vertrouwen, institutioneel leren en kunnen handelen wanneer vertrouwde ondersteuning wegvalt.

Wat je moet meewegen

Conceptuele whitepaper, versie 1.0. Het voorstel vraagt om afgebakend onderzoek en levert geen landenranglijst of gevalideerde maatschappelijke maatstaf op.

NormStartroute

ISO 30401:2018 — Knowledge management systems

ISO · 2018 · EN

Kennismanagement als gevestigde organisatiediscipline.

Waarom deze bron?

Een belangrijke vergelijking voor ArtiProof: erken eerst wat goed kennismanagement al oplevert.

Wat je moet meewegen

Betaalde norm; de link biedt een openbaar overzicht. Raadpleeg de toepasselijke editie voor de eisen.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

OnderzoeksartikelStartroute

Ironies of Automation

Lisanne Bainbridge · 1983 · EN

Een klassieke analyse van de eisen die automatisering aan menselijke operators blijft stellen.

Waarom deze bron?

Verheldert waarom mensen in uitzonderingen nog moeten kunnen begrijpen, ingrijpen en herstellen.

Wat je moet meewegen

Analyse uit 1983 over automatisering; geen rechtstreeks experiment met hedendaagse generatieve AI.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

RichtlijnenStartroute

Registered Reports

Center for Open Science · EN

Peerreview van onderzoeksvragen en methoden voordat de resultaten bekend zijn.

Waarom deze bron?

Een concrete mogelijkheid om vergelijkend onderzoek naar ArtiProof beter te onderbouwen.

Wat je moet meewegen

Publicatievorm met kwaliteits- en protocolvoorwaarden; geen garantie voor publicatie of juiste conclusies.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Absorptive Capacity: A New Perspective on Learning and Innovation

Wesley M. Cohen & Daniel A. Levinthal · Administrative Science Quarterly · 1990 · EN

Werkt absorptievermogen uit: externe kennis herkennen, verwerken en toepassen, voortbouwend op eerder verworven kennis.

Waarom deze bron?

Een fundament voor de vraag of toegang tot informatie samengaat met het vermogen om die te begrijpen en te gebruiken.

Wat je moet meewegen

Onderzoek naar leren en innovatie in organisaties; geen rechtstreekse toets van ArtiProof of maatschappelijke kennisautonomie. Volledige tekst mogelijk beperkt toegankelijk.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Onderzoeksartikel

A Dynamic Theory of Organizational Knowledge Creation

Ikujiro Nonaka · Organization Science · 1994 · EN

Een theoretische benadering van kenniscreatie in organisaties, met aandacht voor stilzwijgende en expliciete kennis.

Waarom deze bron?

Erkent bestaand werk in kennismanagement bij de vraag hoe praktisch begrip en verwoorde informatie op elkaar inwerken.

Wat je moet meewegen

Conceptuele achtergrond; geen bewijs dat alle praktijkkennis in documenten kan worden vastgelegd. Uitgeversgegevens en samenvatting; volledige toegang mogelijk beperkt.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Onderzoeksartikel

AI as an Epistemic Technology

Ramón Alvarado · 2023 · EN

Een filosofische benadering van AI als technologie voor kennisactiviteiten.

Waarom deze bron?

Helpt verduidelijken waarom de rol van AI in kennis aandacht verdient.

Wat je moet meewegen

Filosofische analyse, geen empirisch bewijs voor de effectiviteit van ArtiProof.

Achtergrond

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

AI can help humans find common ground in democratic deliberation

Tessler et al. / Google DeepMind · 2024 · EN

Onderzoek naar AI-ondersteunde deliberatie en het vinden van gemeenschappelijke standpunten.

Waarom deze bron?

Maakt onderscheid tussen hulp bij overleg en feitelijke verificatie.

Wat je moet meewegen

Overeenstemming bewijst niet dat een claim waar is; de onderzochte setting begrenst de conclusie.

Perspectief

Artificial intelligence and illusions of understanding in scientific research

Lisa Messeri and M. J. Crockett · 2024 · EN

Bespreekt hoe meer wetenschappelijke productie kan samengaan met een illusie van begrip.

Waarom deze bron?

Maakt onderscheid tussen productiviteit en wat onderzoekers daadwerkelijk begrijpen.

Wat je moet meewegen

Perspectiefartikel; geen gecontroleerd bewijs voor onvermijdelijke cognitieve achteruitgang.

Achtergrond

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksrapport

Assessing Open Strategic Autonomy

Henning Kroll · European Commission Joint Research Centre · 2023 · EN

Ontwikkelt een tweedimensionale index voor de autonomie van de EU-27 in industriële ecosystemen en strategische technologieën.

Waarom deze bron?

Vergelijkingsmateriaal om productie- en innovatieafhankelijkheden te onderscheiden van de specifieke kennisvragen in de sector- en maatschappijpaper.

Wat je moet meewegen

Een beleidsanalyse op geaggregeerd niveau met eigen indicatoren en afbakening. Uitkomsten zijn niet rechtstreeks toepasbaar op een organisatie of ArtiProof-beoordeling.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Raamwerk

C.O.R.E. — Communities of Resilience and Excellence

NIST Baldrige Program / C.O.R.E. · EN

Een op Baldrige gebaseerde aanpak voor samenwerking in gemeenschappen, gedeelde prioriteiten, gegevensgebruik en voortdurende verbetering.

Waarom deze bron?

Laat een bestaande manier zien om samenwerking tussen instellingen te organiseren bij vragen over veerkracht en kennisafhankelijkheden.

Wat je moet meewegen

Een programmaoverzicht. Het bewijst geen effectiviteit in elke context en valideert het maatschappelijke voorstel van ArtiProof niet.

Onderzoeksartikel

Closing the AI Accountability Gap

Raji et al. · 2020 · EN

Een raamwerk voor interne algoritmische audits gedurende de levenscyclus van een systeem.

Waarom deze bron?

Een bestaande aanpak waarmee nieuwe assuranceprocessen vergeleken moeten worden.

Wat je moet meewegen

Interne auditing is geen onafhankelijke beoordeling; het voorstel bewijst geen universele effectiviteit.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Datasheets for Datasets

Gebru et al. · 2021 · EN

Een gestructureerde aanpak om datasets en hun beoogde gebruik te documenteren.

Waarom deze bron?

Inspiratie voor het vastleggen van de context en beperkingen van bronnen.

Wat je moet meewegen

Auteursversie; tijdschriftpublicatie 2021, eerste preprint 2018. Een ingevulde datasheet garandeert geen datakwaliteit.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Decision Provenance: Harnessing data flow for accountable systems

Singh, Cobbe and Norval · 2019 · EN

Een aanpak om gegevensstromen door beslissingen en gekoppelde systemen te volgen.

Waarom deze bron?

Relevant eerder werk voor vragen over herkomst en verantwoording.

Wat je moet meewegen

Conceptuele en technische benadering; traceerbaarheid alleen bepaalt niet of een beslissing gerechtvaardigd is.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Richtlijnen

Digital Operational Resilience Act — official overview

EIOPA · EN

Officieel overzicht van DORA met verwijzingen naar de bijbehorende regelgevende instrumenten.

Waarom deze bron?

Helpt de voorgestelde ArtiProof-toepassing te plaatsen binnen het bredere toezicht en de regelgeving.

Wat je moet meewegen

Een overzicht en wegwijzer. Raadpleeg de toepasselijke wetteksten voor precieze verplichtingen; de pagina kan veranderen.

Achtergrond

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksrapport

Do chatbots inform or misinform voters?

UK AI Security Institute · EN

Onderzoek naar conversationele AI en politieke kennis.

Waarom deze bron?

Een nuttige positieve vergelijking naast onderzoek naar informatiefouten van AI.

Wat je moet meewegen

Andere taken en uitkomsten dan in het EBU-onderzoek; de resultaten zijn niet rechtstreeks vergelijkbaar.

Tegenperspectief

Link gecontroleerd ·

Wetgeving

DORA — ICT third-party policy and exit plans (EU 2024/1773)

European Commission · 2024 · EN

Technische normen voor beleid rond ICT-contracten die kritieke of belangrijke functies ondersteunen. Artikel 10 behandelt gedocumenteerde exitplannen en de toetsing ervan.

Waarom deze bron?

Biedt een concrete juridische bron bij de vraag of een leverancierswissel ook het nodige operationele begrip overdraagt.

Wat je moet meewegen

Geldt binnen de omschreven wettelijke reikwijdte. De kennisvragen van ArtiProof zijn aanvullende interpretaties en vormen geen nieuwe wettelijke plichten.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Naslagwerk

DORA — legislation and supervisory references

FSMA · EN

Overzicht van DORA-regelgeving bij de Belgische toezichthouder, onder meer over ICT-contracten, het informatieregister en incidentmeldingen.

Waarom deze bron?

Een praktische weg van de DORA-whitepaper naar primaire teksten die relevant zijn voor Belgische financiële instellingen.

Wat je moet meewegen

Een overzicht bepaalt niet welke plichten voor een instelling gelden. Controleer de gelinkte teksten, toepasselijkheid en actuele toezichtsrichtlijnen.

Achtergrond

Link gecontroleerd ·

Wetgeving

DORA — Regulation (EU) 2022/2554

European Parliament and Council · 2022 · EN

EU-verordening over digitale operationele weerbaarheid in de financiële sector, met regels voor ICT-risico’s, incidenten, tests en afhankelijkheid van derden.

Waarom deze bron?

Het juridische vertrekpunt voor de DORA-whitepaper, inclusief bestaande verplichtingen rond kennis, opleiding, herstel en verantwoordelijkheid.

Wat je moet meewegen

Reikwijdte, proportionaliteit, wijzigingen en uitvoeringsregels zijn van belang. Een ArtiProof-review toont op zichzelf geen DORA-conformiteit aan.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Epistemic Dependence

John Hardwig · 1985 · EN

Een klassieke bespreking van onze afhankelijkheid van andermans expertise.

Waarom deze bron?

Afhankelijkheid van kennis die we niet zelf kunnen reconstrueren bestond al vóór AI.

Wat je moet meewegen

Filosofisch artikel. Volledige toegang kan een abonnement vereisen.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Wetgeving

EU AI Act — Regulation (EU) 2024/1689

European Union · 2024 · EN

De officieel gepubliceerde tekst van de Europese AI-verordening.

Waarom deze bron?

Gebruik de officiële tekst bij juridische verwijzingen.

Wat je moet meewegen

Dit is de oorspronkelijke verordening. Controleer de actuele geconsolideerde tekst, wijzigingen en toepasselijkheid op EUR-Lex.

Achtergrond

Toegang mogelijk beperkt ·

Hulpmiddel

Full Fact AI

Full Fact · EN

Technologie die professionele factchecking ondersteunt.

Waarom deze bron?

Toont een bestaande aanpak om publieke claims te vinden en te controleren.

Wat je moet meewegen

Eigen beschrijving van de organisatie; geen onafhankelijke prestatiebeoordeling.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Generative AI at Work

Brynjolfsson, Li & Raymond · 2025 · EN

Een veldstudie bij klantendienstmedewerkers rapporteert productiviteitswinst met AI, met verschillen tussen medewerkers.

Waarom deze bron?

Een positief tegenwicht: AI kan bruikbare werkwijzen verspreiden. Kennisverlies mag niet vooraf worden aangenomen.

Wat je moet meewegen

Gefaseerde invoering in één bedrijfscontext; geen algemene productiviteitsvoorspelling of validatie van ArtiProof.

Onderzoeksartikel

Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics

Bastani et al. / PNAS · 2025 · EN

Een gerandomiseerd schoolexperiment scheidt oefenen met AI van latere zelfstandige prestaties. Didactische waarborgen beperkten het nadelige leereffect.

Waarom deze bron?

Maakt behouden bekwaamheid en het ontwerp van AI-hulp toetsbare vragen.

Wat je moet meewegen

Eén Turkse middelbare school en kortetermijnresultaten voor wiskunde; niet algemeen overdraagbaar naar werk. De uitgever vermeldt een correctie van een auteursaffiliatie.

Onderzoeksrapport

Global Knowledge Index 2025

UNDP / Mohammed bin Rashid Al Maktoum Knowledge Foundation · 2025 · EN

Vergelijkt nationale kennissystemen via indicatoren voor onderwijs, onderzoek, technologie, economie en de bredere omgeving.

Waarom deze bron?

Een bruikbare vergelijking voor de maatschappijpaper: nationale kennisvoorwaarden en het kunnen vervullen van een concrete functie zijn verschillende vragen.

Wat je moet meewegen

Een samengestelde index, geen directe maat voor bruikbare operationele kennis. Dit is de editie 2025; de publicatiepagina dateert van februari 2026.

Raamwerk

INK-managementmodel

Stichting INK · NL

Een Nederlandstalig model voor organisatieontwikkeling.

Waarom deze bron?

Biedt een vergelijking voor management, leren en verbeteren.

Wat je moet meewegen

De beschrijving door de ontwikkelaar is geen onafhankelijk bewijs van effectiviteit.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Norm

ISO/IEC 42001:2023 — AI management systems

ISO/IEC · 2023 · EN

Een norm voor AI-managementsystemen in organisaties.

Waarom deze bron?

Maakt het verschil zichtbaar tussen managementeisen en het onderzoeksvoorstel van ArtiProof.

Wat je moet meewegen

Betaalde norm; openbaar overzicht. Opname betekent geen certificering.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Norm

ISO 15489-1:2016 — Records management

ISO · 2016 · EN

Beginselen voor het maken, vastleggen en beheren van records.

Waarom deze bron?

Helpt onderscheid maken tussen vastgelegde informatie, metadata, beheersmaatregelen en bredere kennisbekwaamheid.

Wat je moet meewegen

Betaalde norm; de link biedt een openbaar overzicht.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Literatuuroverzicht

Learning Versus Performance: An Integrative Review

Soderstrom & Bjork / UCLA · 2015 · EN

Legt uit waarom onmiddellijke taakprestaties kunnen verschillen van duurzaam leren.

Waarom deze bron?

Onderbouwt het toetsen van behoud en overdracht: goed ondersteund werk bewijst nog geen zelfstandige bekwaamheid.

Wat je moet meewegen

Overzicht van leeronderzoek; geen studie naar generatieve AI of ArtiProof.

Onderzoeksartikel

Model Cards for Model Reporting

Mitchell et al. · 2019 · EN

Gestructureerde documentatie van het beoogde gebruik en de prestaties van een model.

Waarom deze bron?

Een concreet voorbeeld van het zichtbaar maken van reikwijdte en beperkingen.

Wat je moet meewegen

Auteursversie; conferentiepublicatie 2019, eerste preprint 2018. Documentatie is geen validatie.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksrapport

News Integrity in AI Assistants

European Broadcasting Union · 2025 · EN

Een beoordeling van hoe AI-assistenten met nieuwsinformatie omgaan.

Waarom deze bron?

Een concrete casus voor bronnen, juistheid en onzekerheid.

Wat je moet meewegen

De bevindingen gelden voor de onderzochte systemen, momenten en taken; geen permanent foutenpercentage voor alle AI.

Richtlijnen

NIST AI 600-1 — Generative AI Profile

NIST · 2024 · EN

Aanvullende risicobeheersing voor generatieve AI.

Waarom deze bron?

Verbindt vragen over kenniskwaliteit met bestaande praktijken voor GenAI-risico’s.

Wat je moet meewegen

Vrijwillige richtlijnen; maatregelen moeten bij de concrete toepassing en risico’s passen.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Raamwerk

NIST AI Risk Management Framework

NIST · 2023 · EN

Een vrijwillig raamwerk voor het herkennen en beheersen van AI-risico’s.

Waarom deze bron?

Een gevestigd referentiekader naast de specifiekere kennisvragen van ArtiProof.

Wat je moet meewegen

Een risicoraamwerk geeft richting; toepassing garandeert geen correcte uitkomsten of naleving.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Richtlijnen

NIST AI RMF Playbook

NIST · EN

Voorgestelde acties om het AI RMF in de praktijk te brengen.

Waarom deze bron?

Een vertrekpunt voor concrete vragen en maatregelen.

Wat je moet meewegen

Levende richtlijnen met selecteerbare acties; geen volledige checklist die elk gebruik afdekt.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Richtlijnen

NIST SP 800-53A Rev. 5 — Assessing Security and Privacy Controls

NIST · Joint Task Force · 2022 · EN

Een methodologie met aanpasbare procedures voor de beoordeling van beveiligings- en privacymaatregelen, inclusief planning en analyse van bevindingen.

Waarom deze bron?

Bestaand vergelijkingsmateriaal voor onderbouwde toetsing. ArtiProof moet zijn meerwaarde aantonen naast degelijk bestaand beoordelingswerk.

Wat je moet meewegen

Gaat over beveiligings- en privacymaatregelen en is geen algemene norm voor kennisborging. De officiële pagina vermeldt ook latere updates.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Not all cognitive offloading is equal

Zhu et al. · 2026 · EN

Maakt onderscheid tussen afhankelijk en zelfstandig uitbesteden van denkwerk aan generatieve AI.

Waarom deze bron?

Een tegenwicht voor de aanname dat elke vorm van AI-hulp bekwaamheid vermindert.

Wat je moet meewegen

Zelfrapportage in drie rondes, vooral onder jonge Chinese studenten; ervaren bekwaamheid is geen aangetoonde vaardigheid. Verbanden bewijzen geen causaliteit.

Tegenperspectief

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

Of opaque oracles

Jakob Ortmann · 2025 · EN

Betoogt dat afhankelijkheid van AI geen volledig nieuw probleem voor sociale epistemologie vormt.

Waarom deze bron?

Een serieus tegenargument bij claims over de nieuwheid van AI-afhankelijkheid.

Wat je moet meewegen

Een filosofisch tegenargument; geen aanbeveling of empirische validatie van ArtiProof.

Tegenperspectief

Link gecontroleerd ·

Naslagwerk

Operationalisation of Open Strategic Autonomy in industrial innovation

Fraunhofer ISI · 2023 · EN

Projectbeschrijving van de begrippen en octrooi-, handels- en productiegegevens achter onderzoek naar open strategische autonomie.

Waarom deze bron?

Maakt de onderzoekscontext van het JRC-rapport zichtbaar en helpt vergelijken wat verschillende autonomiematen daadwerkelijk waarnemen.

Wat je moet meewegen

Achtergrond bij hetzelfde onderzoeksproject als het JRC-rapport. Dit is geen onafhankelijke bevestiging of afzonderlijke validatiestudie.

Onderzoeksartikel

Organizational Memory

James P. Walsh & Gerardo Rivera Ungson · Academy of Management Review · 1991 · EN

Ontwikkelt een raamwerk voor organisatiegeheugen en het verwerven, bewaren en terugvinden van informatie.

Waarom deze bron?

Biedt gevestigde begrippen om te onderzoeken wat organisaties bewaren en hoe bewaarde informatie beschikbaar komt voor later werk.

Wat je moet meewegen

Conceptueel fundament, geen rechtstreekse toets van kennisherstel of ArtiProof. De uitgeverssamenvatting is gecontroleerd; volledige toegang mogelijk beperkt.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Richtlijnen

Oslo Manual 2018 — Business innovation and knowledge flows

OECD / Eurostat · 2018 · EN

Hoofdstuk 6 beschrijft kennisstromen, samenwerking en de meting daarvan tussen bedrijven en andere spelers in innovatie.

Waarom deze bron?

Biedt gevestigde begrippen om kennisuitwisseling tussen ondernemingen, onderwijs en onderzoek binnen een sector te onderzoeken.

Wat je moet meewegen

Statistische richtlijnen voor het meten van innovatie. Kennisstromen bewijzen op zichzelf geen betrouwbare kennis of herstelvermogen.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksrapport

Reproducibility and Replicability in Science

National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine · 2019 · EN

Onderscheidt het herberekenen met dezelfde data van het toetsen van een onderzoeksvraag met nieuwe data.

Waarom deze bron?

Verduidelijkt welk bewijs een claim over onafhankelijke replicatie moet beschrijven.

Wat je moet meewegen

Begrippen verschillen per discipline. Dit consensusrapport bewijst niet dat een ArtiProof-studie is gerepliceerd.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Richtlijnen

Richt bij besluitvorming betekenisvolle menselijke tussenkomst in

Algoritmekader / Nederlandse overheid · NL

Overheidsrichtlijnen voor betekenisvolle menselijke tussenkomst bij algoritmische besluitvorming.

Waarom deze bron?

Concrete vragen over bekwaamheid, beschikbare informatie en de bevoegdheid om in te grijpen.

Wat je moet meewegen

Richtlijnen binnen een specifieke juridische en bestuurlijke context; een menselijke handtekening bewijst geen effectief toezicht.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

The Firm as a Distributed Knowledge System: A Constructionist Approach

Haridimos Tsoukas · Strategic Management Journal · 1996 · EN

Beschouwt organisatiekennis als verspreid, contextgebonden en voortdurend in ontwikkeling. Geen enkele persoon overziet het geheel volledig.

Waarom deze bron?

Bevraagt de ambitie van volledige kennisinventarissen en helpt voorgestelde kenniskaarten afgebakend en herzienbaar te houden.

Wat je moet meewegen

Een conceptueel argument. Het betekent niet dat elke afhankelijkheidskaart nutteloos is of dat een concrete methode empirisch is getoetst.

Onderzoeksartikel

The Impact of Generative AI on Critical Thinking

Lee et al. / Microsoft Research · 2025 · EN

Onderzoek naar gerapporteerde kritische denkinspanning bij kenniswerkers die GenAI gebruiken.

Waarom deze bron?

Verbindt vertrouwen in AI met controlewerk en menselijk oordeel.

Wat je moet meewegen

Zelfrapportage; geen bewijs voor een oorzakelijk verband of langdurig verlies van vaardigheden.

Achtergrond

Link gecontroleerd ·

Richtlijnen

The Scrum Guide

Ken Schwaber and Jeff Sutherland · 2020 · EN

De officiële beschrijving van Scrum.

Waarom deze bron?

Een bestaand vertrekpunt voor inspectie, aanpassing en teamleren.

Wat je moet meewegen

Een aanvullende kennisreview is geen voorgeschreven Scrum-gebeurtenis. De gids is geen effectiviteitsstudie.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Naslagwerk

The Social Dimensions of Scientific Knowledge

Helen Longino / Stanford Encyclopedia of Philosophy · EN

Een overzicht van de sociale organisatie van wetenschappelijke kennis en kritiek.

Waarom deze bron?

Geeft achtergrond bij het belang van georganiseerde tegenspraak.

Wat je moet meewegen

Filosofisch naslagwerk; bewijst niet dat een specifieke beoordelingsprocedure effectief is.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Naslagwerk

The Tacit Dimension

Michael Polanyi · University of Chicago Press · 2009 · EN

Een klassieke benadering van stilzwijgend weten: praktisch begrip bevat elementen die niet volledig in woorden te vatten zijn. Oorspronkelijk verschenen in 1966.

Waarom deze bron?

Een fundament en kritische aanvulling bij praktijkkennis: expertise omvat meer dan informatie die nog niet is opgeschreven.

Wat je moet meewegen

De link beschrijft de editie van 2009 bij de uitgever en biedt geen vrij toegankelijke volledige tekst. Dit is geen beoordeling van het hele boek.

Bestaand fundament

Toegang mogelijk beperkt ·

Onderzoeksartikel

To Trust or to Think: Cognitive Forcing Functions Can Reduce Overreliance on AI in AI-assisted Decision-making

Buçinca, Malaya & Gajos · 2021 · EN

Een experiment met ingrepen die mensen laten nadenken voordat zij AI-advies overnemen.

Waarom deze bron?

Maakt menselijk toezicht concreet: welk gedrag en welk interfaceontwerp helpen werkelijk?

Wat je moet meewegen

Experiment met 199 deelnemers in een specifieke taak; minder overmatige afhankelijkheid ging samen met gebruiksfrictie en ongelijke voordelen.

Literatuuroverzicht

When Combinations of Humans and AI Are Useful: A Systematic Review and Meta-analysis

Michelle Vaccaro, Abdullah Almaatouq & Thomas W. Malone · Nature Human Behaviour · 2024 · EN

Bundelt experimenten met mensen, AI en combinaties daarvan. De uitkomsten verschillen per taak en vergelijkingsbasis.

Waarom deze bron?

Bevraagt de aanname dat menselijke betrokkenheid AI-prestaties automatisch verbetert en onderstreept het belang van een passende vergelijking.

Wat je moet meewegen

De studies betreffen specifieke taken, systemen en deelnemers. De gezamenlijke uitkomsten zijn geen effectschatting voor ArtiProof of elk huidig AI-systeem.

Over deze selectie

We kiezen bronnen die een concrete kennisvraag verhelderen, bestaand werk zichtbaar maken of een serieuze tegenwerping bieden. Een norm, praktijkadvies, filosofisch argument en empirische studie hebben verschillende bewijskracht. Opname impliceert geen partnerschap, certificering of validatie van ArtiProof.

KopKen inspireerde een deel van de selectie. Deze bibliotheek legt een eigen accent op organisatorische kennis, toetsing en verantwoord vertrouwen. KopKen →

Controle en onderhoud

Linkcontroles gaan over bereikbaarheid, niet over de juistheid van alle claims. De toelichtingen zijn redactionele samenvattingen; geen systematische review of volledige methodologische beoordeling.

Redactioneel herzien: .

Meld een fout of stel een bron voor →