Lezen, vergelijken, kritisch bevragen

Kennis om op voort te bouwen.

Onderzoek, normen en praktijkbronnen over kennis, menselijk oordeel en AI. Met bij elke bron de relevantie én de grenzen van wat je eruit kunt afleiden.

60 bronnen · 11 onderwerpen · EN / NL

Vijf plekken om te beginnen

Een korte route: begrijp het voorstel, vergelijk met bestaande praktijk en toets de claims.

  1. Begrijp het voorstelArtiProof · whitepaper 1.2
  2. Vergelijk bestaande praktijkISO 30401 · kennismanagement
  3. Onderzoek menselijk oordeelBainbridge · Ironies of Automation
  4. Volg de herkomstW3C · PROV-O
  5. Maak claims toetsbaarCOS · Registered Reports

ArtiProof · AP-WP-01 / 02 / 03 / 04 / 05

Onze whitepapers

Vijf whitepapers, met versies en directe PDF-links. De sector- en maatschappijpaper zijn beschikbaar in het Nederlands en Engels. Eigen onderzoeksvoorstellen zijn herkenbaar als ArtiProof-materiaal.

Bekijk de vijf whitepapers →Alle publicaties en eerdere editiesVan de algemene whitepaper is NL 1.1 een eerdere editie; de nieuwe sector- en maatschappijpaper hebben elk een Nederlandse en Engelse versie 1.0.

Verken de bibliotheek

Wis filters

13 bronnen

RichtlijnenStartroute

Registered Reports

Center for Open Science · EN

Peerreview van onderzoeksvragen en methoden voordat de resultaten bekend zijn.

Waarom deze bron?

Een concrete mogelijkheid om vergelijkend onderzoek naar ArtiProof beter te onderbouwen.

Wat je moet meewegen

Publicatievorm met kwaliteits- en protocolvoorwaarden; geen garantie voor publicatie of juiste conclusies.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

AI can help humans find common ground in democratic deliberation

Tessler et al. / Google DeepMind · 2024 · EN

Onderzoek naar AI-ondersteunde deliberatie en het vinden van gemeenschappelijke standpunten.

Waarom deze bron?

Maakt onderscheid tussen hulp bij overleg en feitelijke verificatie.

Wat je moet meewegen

Overeenstemming bewijst niet dat een claim waar is; de onderzochte setting begrenst de conclusie.

Onderzoeksartikel

Generative AI without guardrails can harm learning: Evidence from high school mathematics

Bastani et al. / PNAS · 2025 · EN

Een gerandomiseerd schoolexperiment scheidt oefenen met AI van latere zelfstandige prestaties. Didactische waarborgen beperkten het nadelige leereffect.

Waarom deze bron?

Maakt behouden bekwaamheid en het ontwerp van AI-hulp toetsbare vragen.

Wat je moet meewegen

Eén Turkse middelbare school en kortetermijnresultaten voor wiskunde; niet algemeen overdraagbaar naar werk. De uitgever vermeldt een correctie van een auteursaffiliatie.

Onderzoeksrapport

Global Knowledge Index 2025

UNDP / Mohammed bin Rashid Al Maktoum Knowledge Foundation · 2025 · EN

Vergelijkt nationale kennissystemen via indicatoren voor onderwijs, onderzoek, technologie, economie en de bredere omgeving.

Waarom deze bron?

Een bruikbare vergelijking voor de maatschappijpaper: nationale kennisvoorwaarden en het kunnen vervullen van een concrete functie zijn verschillende vragen.

Wat je moet meewegen

Een samengestelde index, geen directe maat voor bruikbare operationele kennis. Dit is de editie 2025; de publicatiepagina dateert van februari 2026.

Literatuuroverzicht

Learning Versus Performance: An Integrative Review

Soderstrom & Bjork / UCLA · 2015 · EN

Legt uit waarom onmiddellijke taakprestaties kunnen verschillen van duurzaam leren.

Waarom deze bron?

Onderbouwt het toetsen van behoud en overdracht: goed ondersteund werk bewijst nog geen zelfstandige bekwaamheid.

Wat je moet meewegen

Overzicht van leeronderzoek; geen studie naar generatieve AI of ArtiProof.

Onderzoeksrapport

News Integrity in AI Assistants

European Broadcasting Union · 2025 · EN

Een beoordeling van hoe AI-assistenten met nieuwsinformatie omgaan.

Waarom deze bron?

Een concrete casus voor bronnen, juistheid en onzekerheid.

Wat je moet meewegen

De bevindingen gelden voor de onderzochte systemen, momenten en taken; geen permanent foutenpercentage voor alle AI.

Richtlijnen

NIST SP 800-53A Rev. 5 — Assessing Security and Privacy Controls

NIST · Joint Task Force · 2022 · EN

Een methodologie met aanpasbare procedures voor de beoordeling van beveiligings- en privacymaatregelen, inclusief planning en analyse van bevindingen.

Waarom deze bron?

Bestaand vergelijkingsmateriaal voor onderbouwde toetsing. ArtiProof moet zijn meerwaarde aantonen naast degelijk bestaand beoordelingswerk.

Wat je moet meewegen

Gaat over beveiligings- en privacymaatregelen en is geen algemene norm voor kennisborging. De officiële pagina vermeldt ook latere updates.

Vergelijkingsmateriaal

Link gecontroleerd ·

Naslagwerk

Operationalisation of Open Strategic Autonomy in industrial innovation

Fraunhofer ISI · 2023 · EN

Projectbeschrijving van de begrippen en octrooi-, handels- en productiegegevens achter onderzoek naar open strategische autonomie.

Waarom deze bron?

Maakt de onderzoekscontext van het JRC-rapport zichtbaar en helpt vergelijken wat verschillende autonomiematen daadwerkelijk waarnemen.

Wat je moet meewegen

Achtergrond bij hetzelfde onderzoeksproject als het JRC-rapport. Dit is geen onafhankelijke bevestiging of afzonderlijke validatiestudie.

Onderzoeksrapport

Reproducibility and Replicability in Science

National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine · 2019 · EN

Onderscheidt het herberekenen met dezelfde data van het toetsen van een onderzoeksvraag met nieuwe data.

Waarom deze bron?

Verduidelijkt welk bewijs een claim over onafhankelijke replicatie moet beschrijven.

Wat je moet meewegen

Begrippen verschillen per discipline. Dit consensusrapport bewijst niet dat een ArtiProof-studie is gerepliceerd.

Bestaand fundament

Link gecontroleerd ·

Onderzoeksartikel

To Trust or to Think: Cognitive Forcing Functions Can Reduce Overreliance on AI in AI-assisted Decision-making

Buçinca, Malaya & Gajos · 2021 · EN

Een experiment met ingrepen die mensen laten nadenken voordat zij AI-advies overnemen.

Waarom deze bron?

Maakt menselijk toezicht concreet: welk gedrag en welk interfaceontwerp helpen werkelijk?

Wat je moet meewegen

Experiment met 199 deelnemers in een specifieke taak; minder overmatige afhankelijkheid ging samen met gebruiksfrictie en ongelijke voordelen.

Literatuuroverzicht

When Combinations of Humans and AI Are Useful: A Systematic Review and Meta-analysis

Michelle Vaccaro, Abdullah Almaatouq & Thomas W. Malone · Nature Human Behaviour · 2024 · EN

Bundelt experimenten met mensen, AI en combinaties daarvan. De uitkomsten verschillen per taak en vergelijkingsbasis.

Waarom deze bron?

Bevraagt de aanname dat menselijke betrokkenheid AI-prestaties automatisch verbetert en onderstreept het belang van een passende vergelijking.

Wat je moet meewegen

De studies betreffen specifieke taken, systemen en deelnemers. De gezamenlijke uitkomsten zijn geen effectschatting voor ArtiProof of elk huidig AI-systeem.

Over deze selectie

We kiezen bronnen die een concrete kennisvraag verhelderen, bestaand werk zichtbaar maken of een serieuze tegenwerping bieden. Een norm, praktijkadvies, filosofisch argument en empirische studie hebben verschillende bewijskracht. Opname impliceert geen partnerschap, certificering of validatie van ArtiProof.

KopKen inspireerde een deel van de selectie. Deze bibliotheek legt een eigen accent op organisatorische kennis, toetsing en verantwoord vertrouwen. KopKen →

Controle en onderhoud

Linkcontroles gaan over bereikbaarheid, niet over de juistheid van alle claims. De toelichtingen zijn redactionele samenvattingen; geen systematische review of volledige methodologische beoordeling.

Redactioneel herzien: .

Meld een fout of stel een bron voor →