Onderzoek  ›  Casebibliotheek  ›  Case 27: Trolley Problem
Case 27 / 31  •  Thema: Coördineren

Trolley Problem

Wat de meerderheid kiest in een dilemma is data over menselijke voorkeuren, geen automatische rechtvaardiging voor machinebeleid.

Het Trolley Problem is een familie van thought experiments over doing, allowing, intention en means. Grote datasets van moral preferences zijn interessant, maar ze lossen de normatieve vraag niet op welke policy gerechtvaardigd is.

✓
OnderzoeksstatusOnderzoek in ontwikkeling
☆
AI-relevantieAI kan een bestaand effect versterken
⚙
KernideeMoral judgment / normative boundary
⌾
OnderbouwingBronnen en beperkingen samengevat; onafhankelijke review staat nog open.
◇
CasetypeEthisch thought experiment
“
In één zin

Wat de meerderheid kiest in een dilemma is data over menselijke voorkeuren, geen automatische rechtvaardiging voor machinebeleid.

Het verhaalOver hoe de case ontstaat en ons denken kan misleiden.

In varianten van Foot en later Thomson kan iemand een tram omleiden, zodat één persoon sterft in plaats van vijf. Kleine veranderingen in het causale verband, de bedoeling en de gebruikte middelen kunnen morele intuïties sterk veranderen.

Wat weten we?Bewijs, onderzoek, kritische inzichten en wat we nog niet weten.

Er is veel beschrijvend onderzoek naar morele oordelen, maar geen algemeen aanvaarde normatieve oplossing. Moral Machine verzamelde op grote schaal voorkeuren binnen een afgebakende, hypothetische onderzoeksopzet.

Wat is het mechanisme?Welke verklaring het best past bij wat we zien.

Morele oordelen kunnen afhangen van wie handelt, de bedoeling, het causale verband en de presentatie van het probleem, niet alleen van het aantal slachtoffers. Uit wat mensen doen of vinden volgt zonder aanvullende normatieve uitgangspunten niet wat moreel juist is.

Wat verandert AI?Hoe AI het mechanisme kan versterken of zichtbaar maken.

Te onderzoeken AI-toepassing: AI kan voorkeuren verzamelen, simuleren en in beleidsregels omzetten. Daardoor bestaat het risico dat gemeten overeenstemming ten onrechte als morele rechtvaardiging wordt gebruikt.

Wat willen we testen?Welke vraag we concreet verder willen onderzoeken.

Voorgestelde toets, nog niet uitgevoerd: presenteer dezelfde gegevens over meerderheidsvoorkeuren, met of zonder expliciet onderscheid tussen gemeten voorkeur en normatief argument. Meet de ervaren morele rechtvaardiging en aanvaarding van beleid.

Wat nemen we mee?Wat deze case voorlopig betekent — en waar de grenzen liggen.

De trolley-cases helpen onderscheid maken tussen bewijs over voorkeuren en argumenten die een morele beslissing rechtvaardigen.

Onderscheid schade veroorzaken, schade laten gebeuren, een gevolg bedoelen en iemand als middel gebruiken. Geobserveerde voorkeuren rechtvaardigen op zichzelf geen beleid.

BronnenPrimaire en belangrijkste wetenschappelijke bronnen.

Foot (1967), The Problem of Abortion and the Doctrine of the Double Effect, later reprinted text — typescript pp.2–4: driver/judge, doing/allowing and negative/positive duties

Awad et al. (2018), The Moral Machine experiment — Nature 563:59–64; publisher abstract and data availability

Voor Foot is een onofficiële transcriptie gebruikt (pp. 2–4); het exacte gelinkte bestand is niet beoordeeld. Voor Moral Machine (2018) is de uitgeverssamenvatting gebruikt. Gegevens over voorkeuren leveren op zichzelf geen normatieve rechtvaardiging.

Geef feedback